Website được thiết kế tối ưu cho thành viên chính thức. Hãy Đăng nhập hoặc Đăng ký để truy cập đầy đủ nội dung và chức năng. Nội dung bạn cần không thấy trên website, có thể do bạn chưa đăng nhập. Nếu là thành viên của website, bạn cũng có thể yêu cầu trong nhóm Zalo "CLBV Members" các nội dung bạn quan tâm.

Quản lý mối nguy trong công việc không thường xuyên và nhà thầu: Quy trình và biểu mẫu

Mở đầu

Hai nhóm công việc thường bị bỏ sót trong Risk Assessment thông thường là: (1) công việc không thường xuyên của nhân viên bệnh viện — bảo trì, sửa chữa, xử lý tình huống bất thường; và (2) công việc của nhà thầu bên ngoài — đội vệ sinh hợp đồng, công ty bảo trì thiết bị, nhà thầu xây dựng cải tạo. Cả hai nhóm có nguy cơ cao hơn công việc thường ngày vì thiếu thói quen, thiếu thông tin về môi trường, và thiếu giám sát.

ISO 45001:2018 Điều 8.1.4 yêu cầu tổ chức phối hợp với nhà thầu để xác định các mối nguy và đánh giá, kiểm soát rủi ro OH&S phát sinh từ hoạt động của nhà thầu ảnh hưởng đến tổ chức, và từ hoạt động của tổ chức ảnh hưởng đến nhà thầu.


Công việc không thường xuyên trong bệnh viện

Công việc không thường xuyên là những công việc không thuộc quy trình hàng ngày, có tính chất đặc biệt, và thường phát sinh nguy cơ cao hơn. Ví dụ:

  • Bảo trì và sửa chữa thiết bị y tế lớn (máy CT, nồi hấp)
  • Vệ sinh bể chứa nước, hầm kỹ thuật, mái nhà
  • Thay thế hóa chất đậm đặc (clorine, acid)
  • Xử lý sự cố điện, nước, khí y tế
  • Di chuyển và lắp đặt thiết bị nặng

Permit to Work (PTW) — Giấy phép làm việc:

PTW là hệ thống kiểm soát cho phép các công việc có nguy cơ cao không thường xuyên được thực hiện một cách có kiểm soát. Trước khi bắt đầu, người phụ trách phải:

  • Mô tả công việc cụ thể
  • Nhận diện mối nguy liên quan
  • Xác nhận biện pháp kiểm soát đã được thực hiện (cô lập điện/khí/nước, thông gió, PPE)
  • Xác định người chịu trách nhiệm giám sát
  • Ký phê duyệt từ người có thẩm quyền

Sau khi hoàn thành, đóng PTW và xác nhận khu vực an toàn để tiếp tục hoạt động bình thường.

Công việc cần có PTW trong bệnh viện: làm việc trên cao (>2m), làm việc trong không gian hạn chế (bể, hầm), làm việc liên quan đến nguồn điện cao áp, làm việc với hóa chất đậm đặc nguy hiểm, hàn cắt trong bệnh viện.


Quản lý an toàn nhà thầu

Giai đoạn lựa chọn nhà thầu:

Tiêu chí OH&S cần được đưa vào quá trình đấu thầu/lựa chọn. Nhà thầu cần cung cấp: hồ sơ an toàn (safety record — tỷ lệ sự cố), chính sách OH&S của công ty, hồ sơ đào tạo ATVSLĐ của nhân viên, bằng chứng bảo hiểm tai nạn lao động.

Giai đoạn trước khi vào làm:

Site induction (định hướng tại chỗ): trước khi nhà thầu bắt đầu làm việc, cán bộ OH&S hoặc người được ủy quyền cần hướng dẫn:

  • Các mối nguy đặc thù của bệnh viện (nguy cơ sinh học, khu vực hạn chế)
  • Quy trình báo cáo sự cố của bệnh viện
  • Khu vực được phép và khu vực cấm vào
  • Yêu cầu PPE tối thiểu trong bệnh viện
  • Quy trình khẩn cấp (sơ tán, cháy nổ)
  • Người liên hệ phía bệnh viện khi có vấn đề

Trong quá trình làm việc:

Cán bộ OH&S hoặc trưởng khu vực cần giám sát định kỳ hoạt động của nhà thầu. Khi phát hiện vi phạm an toàn: dừng công việc ngay, yêu cầu khắc phục trước khi tiếp tục.


Pre-Construction Risk Assessment (PCRA) theo JCI FMS.10.00

Khi bệnh viện cải tạo, xây dựng mở rộng, hoặc sửa chữa lớn, JCI 8th Edition FMS.10.00 yêu cầu thực hiện Pre-Construction Risk Assessment (PCRA) trước khi khởi công.

PCRA đánh giá tác động của dự án đến: chất lượng không khí trong bệnh viện (bụi xây dựng có thể gây hại cho bệnh nhân suy giảm miễn dịch), kiểm soát nhiễm khuẩn (nguy cơ Aspergillus trong bụi xây dựng), an toàn cháy nổ, tiếng ồn và rung ảnh hưởng đến bệnh nhân và nhân viên, lối đi cấp cứu.

Căn cứ vào PCRA, bệnh viện xây dựng Infection Control Risk Assessment (ICRA) — kế hoạch kiểm soát lây nhiễm trong quá trình thi công: rào chắn bụi, áp suất âm trong khu vực thi công, lộ trình di chuyển của công nhân tránh khu vực điều trị bệnh nhân.


Kết luận

Quản lý mối nguy trong công việc không thường xuyên và nhà thầu thường bị bỏ qua nhưng là nguồn rủi ro thực sự. Hệ thống PTW và chương trình contractor safety cần được xây dựng trước khi có sự cố, không phải sau. Đây cũng là điểm JCI FMS và ISO 45001 kiểm tra khi đánh giá — bằng chứng bệnh viện cần có là PTW records và hồ sơ site induction của nhà thầu.


Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Hướng dẫn trong bài dựa trên ISO 45001:2018 Điều 8.1.4 và JCI 8th Edition FMS.10.00. Quy trình PTW và yêu cầu nhà thầu cụ thể cần điều chỉnh theo loại hình công việc, quy mô dự án và bối cảnh pháp lý của từng cơ sở.

Tham khảo thêm

Risk Assessment trong bệnh viện: Khái niệm, khung phương pháp và lộ trình thực hiện

Trong một ca trực bình thường, điều dưỡng đẩy xe thuốc qua hành lang ướt sau khi lau sàn, kỹ thuật viên xét nghiệm xử lý mẫu máu không đủ găng tay phù hợp, nhân viên CSSD xếp dụng cụ vào máy hấp theo tư thế cúi thấp lặp đi lặp lại. Không có sự cố nào xảy ra hôm đó — nhưng mỗi tình huống đó đều là mối nguy chưa được kiểm soát. Risk Assessment (đánh giá rủi ro) là quy trình có hệ thống để nhận diện những mối nguy như vậy trước khi chúng gây ra sự cố, đánh giá mức độ rủi ro, và quyết định biện pháp kiểm soát phù hợp. Đây là nền tảng kỹ thuật của toàn bộ hệ thống OH\&S — không có Risk Assessment tốt, mọi chính sách và chương trình OH\&S khác đều thiếu căn cứ thực tế.

Hazard Identification: Các kỹ thuật thu thập mối nguy phù hợp với CSYT

Hazard Identification (nhận diện mối nguy) là bước đầu tiên và quan trọng nhất của Risk Assessment. Nếu bước này bỏ sót mối nguy, toàn bộ quy trình đánh giá sau đó — dù kỹ lưỡng đến đâu — cũng không thể kiểm soát được rủi ro thực sự. Nhiều bệnh viện thực hiện Risk Assessment theo kiểu "ngồi họp liệt kê mối nguy" — kết quả phụ thuộc hoàn toàn vào trí nhớ của người có mặt, bỏ sót nhiều mối nguy thực tế không xuất hiện trong cuộc thảo luận. ISO 45001:2018 Điều 6.1.2.1 yêu cầu quá trình nhận diện mối nguy phải liên tục và chủ động, có xét đến: tất cả hoạt động thường xuyên và không thường xuyên, công việc của tất cả người có quyền truy cập vào nơi làm việc (kể cả nhà thầu và khách), và các tình huống xảy ra tại và bên ngoài tổ chức có thể ảnh hưởng đến người trong tổ chức.

Quản lý thay đổi (Management of Change): Đánh giá rủi ro trước khi cải tạo, mua thiết bị mới

Nhiều sự cố OH&S trong bệnh viện xảy ra không phải trong công việc thường ngày mà sau khi có thay đổi — thiết bị mới được lắp đặt chưa có quy trình sử dụng an toàn, khu vực được cải tạo tạo mối nguy mới, hoặc nhân viên được chuyển sang vị trí mới chưa được đánh giá đủ năng lực với nguy cơ mới. Đây là khoảng trống mà Management of Change (MOC) nhắm đến. ISO 45001:2018 Điều 8.1.3 yêu cầu tổ chức kiểm soát các thay đổi đã lên kế hoạch và không có kế hoạch ảnh hưởng đến hiệu quả OH&S, bao gồm thay đổi sản phẩm, dịch vụ, quy trình, thiết bị, nhân lực, pháp lý và kiến thức về mối nguy.