Trong nhiều cơ sở y tế tại Việt Nam, có một thực tế tồn tại song song với hoạt động khám chữa bệnh hằng ngày: nhân viên y tế (NVYT) bị người nhà bệnh nhân la hét, xúc phạm, thậm chí xô đẩy — và phần lớn các sự việc này không được ghi nhận, không được báo cáo, và không được xử lý một cách có hệ thống. Người trong cuộc thường tự nhủ đây là "chuyện bình thường" của nghề.
Thực tế đó có tên gọi chính xác trong khoa học lao động: *bạo lực nơi làm việc* (workplace violence — WPV). Và theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng Viện An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ (NIOSH), ngành y tế là một trong những lĩnh vực có tỷ lệ WPV cao nhất so với mọi ngành nghề khác — không phải vì nhân viên y tế yếu thế hơn, mà vì môi trường làm việc tạo ra những điều kiện cấu trúc đặc biệt thuận lợi cho bạo lực phát sinh.
Bài viết này cung cấp tổng quan về WPV trong cơ sở y tế (CSYT): định nghĩa, phân loại, các yếu tố nguy cơ đặc thù, hậu quả, khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam, và định hướng quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây là nền tảng khái niệm cho toàn bộ các bài viết chuyên sâu trong Cluster 1.5 về chủ đề này.
